Ciekawostki
ASKAP, ASKAP J1424, astronomia, kosmos, long-period transients, odkrycia naukowe, pulsary, radioteleskop
Monika Szyszko
3 godziny temu
Astronomowie zaskoczeni nowym radiowym „sercem kosmosu” bijącym co 36 minut
Tajemniczy sygnał, który regularnie rozbłyska w radiu co 36 minut, zaskoczył astronomów korzystających z potężnego teleskopu w Australii.
Najważniejsze informacje:
- Wykryto nowy obiekt radiowy ASKAP J1424 za pomocą sieci radioteleskopów Australian SKA Pathfinder.
- Sygnał powtarza się z wyjątkową precyzją co 36 minut (dokładnie co 2147,27 sekundy).
- Obiekt należy do rzadkiej grupy długookresowych radiowych źródeł przejściowych (long-period transients).
- Silna i zmienna polaryzacja sygnału wskazuje na obecność ekstremalnych pól magnetycznych.
- Stabilność impulsu sugeruje obiekt wirujący, a nie chaotyczny wybuch.
Źródło nazwane ASKAP J1424 zachowuje się zupełnie inaczej niż znane dotąd obiekty. Naukowcy próbują rozszyfrować, czy to nietypowy układ białych karłów, czy zupełnie nowy typ ciała niebieskiego.
Nowy radiowy obiekt na mapie nieba
ASKAP J1424 wykryto przy użyciu Australian SKA Pathfinder, sieci radioteleskopów w zachodniej Australii. Zespół pracował w ramach ogromnego programu Evolutionary Map of the Universe, który ma za zadanie systematyczne skanowanie nieba w radiu.
Ten projekt to coś w rodzaju „przeglądu generalnego” nieba. ASKAP obserwuje ogromne połacie, długo wpatrując się w ten sam fragment. Dzięki temu wychwytuje sygnały, które włączają się i wyłączają, czyli tak zwane radiowe transjenty o długich okresach.
ASKAP J1424 to radiowe źródło, które nie świeci stale – pojawia się w krótkich, bardzo regularnych błyskach i potem znika z naszego pola widzenia.
Źródło znaleziono w danych z dziesięciogodzinnej obserwacji wykonanej na początku 2025 roku. Analiza polaryzacji, czyli sposobu, w jaki drga fala radiowa, pozwoliła szybko wyłowić ten obiekt z ogromnej liczby innych sygnałów.
Co 36 minut kosmos „mruga” do Ziemi
Najbardziej intrygująca cecha ASKAP J1424 to okres jego „bicia”. Sygnał powtarza się co 36 minut, czyli dokładnie co 2147,27 sekundy. W radiu widać krótką emisję, później ciszę, i znów identyczny impuls.
Astronomów uderzyła nie tylko sama długość okresu, ale i stabilność. Przez osiem kolejnych dni sygnał trzymał stały rytm i bardzo podobny kształt impulsu. To sugeruje, że mamy do czynienia z obiektem wirującym niczym kosmiczna latarnia, a nie z chaotycznym wybuchem.
Stabilny, powtarzalny impuls co 36 minut przypomina zachowanie pulsara, ale parametry ASKAP J1424 zupełnie nie pasują do typowej gwiazdy neutronowej.
Dodatkowa zagadka kryje się w polaryzacji. Emisja z ASKAP J1424 jest silnie uporządkowana: sygnał jest całkowicie spolaryzowany, a jego charakter zmienia się w trakcie impulsu z eliptycznego w niemal idealnie liniowy. Taki wzór zdradza obecność ekstremalnych pól magnetycznych i specyficznej geometrii źródła.
Co to w ogóle są długookresowe radiowe transjenty?
ASKAP J1424 należy do coraz liczniejszej, ale wciąż słabo poznanej grupy obiektów nazywanych long-period transients – w wolnym tłumaczeniu: długookresowych radiowych źródeł przejściowych. W uproszczeniu to obiekty, które:
- włączają się na krótko w paśmie radiowym, po czym milkną na dłuższy czas,
Podsumowanie
Astronomowie odkryli w zachodniej Australii tajemnicze źródło radiowe ASKAP J1424, które emituje regularne sygnały co 36 minut. Obiekt ten charakteryzuje się niezwykłą stabilnością oraz unikalną polaryzacją, co sugeruje istnienie nowego typu ciała niebieskiego.
