AI uderzy w biura i młodych pracowników? Nowe dane z Francji mrożą krew

Do tej pory AI kojarzyła się głównie z modą na ChatGPT i prostymi chatbotami. Najnowsza analiza francuskiego rynku pracy pokazuje jednak scenariusz, w którym w ciągu kilku lat realnie zagrożone może być nawet co szóste stanowisko. I nie chodzi o proste prace fizyczne, lecz o dobrze opłacane zawody umysłowe oraz pierwsze etaty ludzi dopiero wchodzących na rynek.

Nowe badanie: AI na kursie kolizyjnym z rynkiem pracy

Francuski ubezpieczyciel Coface wraz z tamtejszym obserwatorium zawodów zagrożonych i nowych przeanalizował szczegółowo wpływ generatywnej AI na zatrudnienie. To jedno z pierwszych badań, które nie opiera się wyłącznie na spekulacjach, lecz na konkretnym rozkładzie zadań w zawodach i ich podatności na automatyzację.

Obecnie wpływ AI we Francji jest jeszcze umiarkowany. Firmy najczęściej testują narzędzia, wdrażają proste chatboty obsługi klienta, wprowadzają pilotażowe rozwiązania w działach marketingu czy HR. Według przytoczonych danych w 2025 roku tylko około 7% pracujących Francuzów korzystało z generatywnej AI codziennie, a 14% sięgało po nią przynajmniej raz w tygodniu.

Badanie prognozuje, że w perspektywie dwóch do pięciu lat zagrożone może być 16,3% miejsc pracy, czyli mniej więcej jeden etat na sześć.

Oznacza to objęcie ryzykiem blisko 5 milionów pracowników w samym tylko jednym kraju. Skala robi wrażenie, tym bardziej że chodzi o sektor, który dotąd uchodził za stosunkowo bezpieczny.

AI agentowa: kolejny etap, który zmienia reguły gry

Eksperci zwracają uwagę, że dotychczasowe narzędzia AI to dopiero przedsmak tego, co nadchodzi. Trwa szybki rozwój tak zwanej AI agentowej, czyli systemów, które nie tylko generują tekst czy grafikę, ale samodzielnie wykonują całe ciągi zadań: planują, wysyłają maile, tworzą raporty, wypełniają formularze, a nawet koordynują pracę innych narzędzi.

Takie rozwiązania szczególnie mocno uderzają w prace polegające na obróbce informacji. Innymi słowy – w to, co do niedawna było domeną ludzi po studiach, pracujących przy biurku z komputerem.

Najbardziej narażone zawody: biurowi zamiast pracowników fizycznych

W przeciwieństwie do wcześniejszych fal automatyzacji, które dotykały głównie powtarzalnych zajęć w fabrykach czy prostych usług, generatywna AI wchodzi w obszar zadań poznawczych i twórczych. Według badania szczególnie mocno narażone są:

• architektura i inżynieria – generowanie projektów, obliczenia, dokumentacja techniczna, symulacje;
• informatyka i zawody związane z analizą danych – część kodowania, testy, dokumentacja, proste analizy;
• obsługa biurowa i administracyjna – raporty, zestawienia, pisma, zarządzanie korespondencją;
• branże kreatywne – grafika, montaż, tworzenie treści, reklama, część pracy mediów i rozrywki;
• obsługa prawna – analizy dokumentów, przygotowanie umów, przegląd orzecznictwa.

Według autorów badania już teraz około 3,8% miejsc pracy we Francji widać jako wyraźnie osłabione przez generatywną AI. W ciągu kilku lat wskaźnik ten ma wzrosnąć do 16,3%. W przypadku jednego na osiem stanowisk da się zautomatyzować ponad 30% codziennych zadań.

AI nie ogranicza się do wykonywania jednego, powtarzalnego polecenia. Zaczyna przejmować całe fragmenty pracy umysłowej – od pomysłu, przez wersję roboczą, po gotowy materiał.

To właśnie dlatego najmocniej zagrożone stają się osoby z dyplomem, pracujące w sektorach, które dotąd wydawały się odporne na robotyzację.

Młodzi na rynku pracy: praktykanci i stażyści pod presją

Szczególnie niepokojące są prognozy dotyczące najmłodszych pracowników. Badanie pokazuje, że firmy coraz częściej wstrzymują rekrutacje na stanowiska juniorskie, bo liczą, że część prostszych zadań przejmą narzędzia AI. Pierwsi w kolejce do „zastąpienia” stają się praktykanci, stażyści i osoby na umowach krótkoterminowych.

Dotąd to właśnie takie osoby obsługiwały żmudne, powtarzalne czynności: przygotowywanie prezentacji, wstępne analizy, research, wprowadzanie danych. Teraz wiele z tych zadań potrafią wykonać narzędzia typu ChatGPT czy wyspecjalizowane systemy do generowania raportów i prezentacji.

Dla młodych oznacza to utrudniony start kariery. Mniej miejsc na staże i praktyki to mniej okazji do zdobycia doświadczenia, zbudowania portfolio i sieci kontaktów. Ten efekt może wywołać długofalowe skutki dla całego pokolenia wchodzącego na rynek pracy po erze pandemii i kryzysu kosztów życia.

Państwo reaguje z opóźnieniem, eksperci podnoszą alarm

We Francji władze próbują odpowiadać na wyzwanie programami szkoleniowymi. Jedną z inicjatyw jest program nastawiony na przeszkolenie milionów pracowników w zakresie AI do końca dekady. To jednak wciąż zbyt mało w porównaniu z tempem zmian opisanych w badaniu.

Ekonomiści, którzy współtworzyli analizę, mówią wprost: trzeba zacząć realnie przejmować się skutkami automatyzacji, a nie traktować ich jak odległej, teoretycznej dyskusji. Wskazują, że temat wciąż pozostaje w cieniu głośnych obietnic technologicznych firm, które inwestują ogromne środki w rozwój generatywnej AI i jednocześnie kreują narrację o natychmiastowych zyskach z automatyzacji.

Część alarmistycznych ocen płynie od samych promotorów nowych technologii, którzy chcą przekonać inwestorów, że wielkie cięcia etatów szybko przełożą się na zyski.

Inni ekonomiści studzą nastroje i przypominają, że każda wcześniejsza fala innowacji – robotyka, internet, platformy cyfrowe – wywoływała apokaliptyczne przewidywania, które tylko częściowo się sprawdziły. Nie zmienia to faktu, że wiele zawodów realnie przeszło bolesną transformację, a część pracowników musiała się przebranżowić lub zaakceptować gorsze warunki.

Jak może zmienić się praca biurowa w najbliższych latach

Fragmenty raportu pokazują, jak może wyglądać typowy dzień pracy w biurze, gdy AI agentowa stanie się standardem:

W takim modelu realna liczba zadań przypadających na jedną osobę rośnie, a pracodawcy mogą uznać, że część etatów da się „wchłonąć” dzięki automatyzacji. To właśnie ten mechanizm stoi za prognozami mówiącymi o jednym zagrożonym miejscu pracy na sześć.

Przykłady zawodów już pod presją AI

W praktyce niektóre grupy zawodowe czują tę zmianę bardzo wyraźnie. Graficy mierzą się z konkurencją ze strony generatorów obrazów, które w kilka sekund tworzą ilustracje, szkice logo czy koncepcje reklam. Tłumacze widzą, że coraz więcej firm korzysta z narzędzi automatycznego przekładu, a człowiek pojawia się dopiero na etapie korekty.

W zawodach prawniczych AI zaczyna przeglądać setki stron dokumentów, wyszukiwać kluczowe zapisy, proponować pierwsze wersje umów. W redakcjach i działach marketingu systemy generujące teksty tworzą pierwsze wersje artykułów, opisów produktów, maili sprzedażowych. Coraz częściej zadaniem człowieka staje się nadzór i edycja, a nie praca od zera.

Co mogą zrobić pracownicy i pracodawcy

Artykuł bazowy dotyczy Francji, ale opisane procesy widać już w wielu krajach europejskich. W praktyce oznacza to, że:

• nie wystarczy „unikać automatyzacji” – trzeba nauczyć się pracować ramię w ramię z narzędziami AI;
• kompetencje miękkie (komunikacja, krytyczne myślenie, etyka, odpowiedzialność) zyskują na wartości, bo trudniej je odwzorować w algorytmie;
• firmy, które z wyprzedzeniem przygotują swoich pracowników, mają większą szansę na łagodniejsze przejście przez transformację;
• młodzi powinni świadomie dobierać kierunki nauki i pierwsze doświadczenia, stawiając na zadania, w których AI jest wsparciem, a nie pełnym zastępstwem.

Przydatne staje się rozumienie, jak działają modele językowe i generatywne, jakie mają ograniczenia i błędy. Osoba, która potrafi krytycznie ocenić wynik wygenerowany przez AI i poprawić go, ma inną pozycję niż ktoś, kto daje się w pełni wyręczyć i tylko „przeklikuje” wynik dalej.

Rośnie znaczenie zawodów związanych z wdrażaniem, nadzorem i regulacją AI: od specjalistów ds. danych, przez inżynierów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo systemów, po prawników zajmujących się odpowiedzialnością za błędy algorytmów. Jednocześnie część klasycznych zawodów biurowych będzie się kurczyć lub mocno zmieniać charakter – także w Polsce.

Rynek pracy wchodzi w etap, w którym prosta granica „maszyna kontra człowiek” przestaje działać. Coraz częściej wygrywać będą ci, którzy potrafią pracować razem z AI, a nie obok niej. I którzy rozumieją, że zagrożenie dla jednego na sześć etatów w kraju takim jak Francja to sygnał ostrzegawczy, a nie wyłącznie ciekawostka z raportu.