„Test kubka z kawą” na rozmowie o pracę. Rekruterzy patrzą, co zrobisz po ostatnim łyku

Coraz więcej rekruterów sprawdza nie tylko CV, ale i drobne odruchy kandydatów. Nawet zwykła kawa może stać się nieoczekiwanym egzaminem.

Podczas rozmowy o pracę widzisz przed sobą filiżankę, rekruter uśmiecha się uprzejmie i pyta, czy napijesz się kawy lub wody. Niby nic nadzwyczajnego, typowy gest gościnności. A jednak w części firm to właśnie w tym momencie uruchamia się sprytny test, o którym kandydat często nie ma pojęcia.

Na czym polega „test kubka z kawą”

Metoda, o której głośno zrobiło się kilka lat temu w Australii, nazywana jest „coffee cup test”, u nas przyjęło się mówić o teście kubka z kawą. Wymyślił ją Trent Innes, były szef Xero Australia, który szukał prostego sposobu na sprawdzenie nastawienia kandydatów.

Schemat jest prosty: podczas rozmowy gospodarz proponuje napój. Później normalnie przeprowadza spotkanie, zadaje pytania, rozmawia o doświadczeniu i oczekiwaniach. Prawdziwa próba zaczyna się dopiero po zakończeniu rozmowy, kiedy kandydat wstaje, by wyjść.

Przeczytaj również: Horoskop od 11 marca: te 3 znaki zodiaku mają mieć wyjątkową passę

Rekruter nie patrzy wtedy na to, jak wypadła odpowiedź na pytanie o pięcioletni plan kariery, tylko na to, co dzieje się z kubkiem po rozmowie.

Jeśli kandydat sam z siebie zapyta, gdzie może odstawić lub umyć naczynie, zwykle zyskuje duży plus. Jeśli bez słowa zostawia brudną filiżankę na biurku, w oczach zwolenników tej metody może to być sygnał ostrzegawczy.

Co według zwolenników test pokazuje brudny kubek

Trent Innes twierdzi, że dzięki tej prostej obserwacji wielokrotnie ułatwił sobie decyzję o zatrudnieniu. Klucz nie tkwi w samej kawie, tylko w postawie kandydata.

Przeczytaj również: Naukowcy „wskrzeszają” płytę CD: tysiąc razy więcej danych na krążku

• Inicjatywa: osoba, która sama szuka miejsca na kubek, pokazuje, że nie czeka na instrukcje w oczywistej sprawie.
• Nastawienie na współpracę: odruch „posprzątam po sobie” bywa odczytywany jako dowód, że ktoś nie przerzuca drobnych obowiązków na innych.
• Szybkie łapanie zasad: kandydat, który naturalnie wpasowuje się w niepisane reguły, ma uchodzić za osobę łatwiej adaptującą się do kultury firmy.

Sam Innes argumentował w rozmowach z mediami, że umiejętności techniczne można doszkolić, doświadczenie da się z czasem zbudować, ale nastawienie do ludzi i otoczenia zmienia się najtrudniej. Dla niego kubek stał się więc symbolem: jeśli ktoś traktuje biuro jak hotel, w którym sprzątnie ktoś inny, to z dużym prawdopodobieństwem podobnie podejdzie do pracy zespołowej.

Moda na testy „miękkich” zachowań

Test kubka z kawą wpisuje się w szerszy trend. Firmy coraz większą wagę przywiązują do tak zwanych kompetencji miękkich: współpracy, komunikacji, empatii, podejścia do innych ludzi. Coraz rzadziej wystarcza sam zestaw twardych kwalifikacji.

Przeczytaj również: Ten niepozorny znaczek może być wart 7500 euro. Sprawdź swoje pocztówki

Z tego powodu w procesach rekrutacyjnych pojawiają się niestandardowe próby, które mają wywołać spontaniczną reakcję, trudną do wyćwiczenia z poradnika o rozmowach o pracę. Kandydat zwykle nie zdaje sobie sprawy, że właśnie jest oceniany.

Celem takich testów jest sprawdzenie, jak kandydat zachowuje się „między wierszami”, a nie tylko, co deklaruje w przygotowanych odpowiedziach.

Do tej grupy należy też tak zwany „test recepcjonistki”. Rekruter przed rozmową wciela się w rolę osoby z recepcji lub asystenta. Obserwuje, jak kandydat traktuje kogoś, kogo uważa za „niższego” rangą: czy jest uprzejmy, cierpliwy, czy raczej opryskliwy i zniecierpliwiony. Jeśli wchodząc do biura ktoś jest miły tylko dla szefa, a lekceważy resztę, to poważny minus w oczach wielu menedżerów.

Czy taki test jest fair wobec kandydata

Choć test kubka z kawą wydaje się niewinny, budzi też kontrowersje. Przeciwnicy zwracają uwagę, że to bardzo wąski i mocno kontekstowy sygnał.

Dla części kandydatów takie ukryte próby są po prostu nieuczciwe. Idą na rozmowę, spodziewając się dyskusji o zadaniach i warunkach zatrudnienia, a nie małego teatralnego przedstawienia. Do tego w grę wchodzi stres – osoba spięta może zachować się inaczej, niż robi to na co dzień.

Jak zachować się przy kawie na rozmowie o pracę

Mając świadomość, że kubek może być testem, wiele osób zadaje sobie dziś pytanie: co konkretnie zrobić w takiej sytuacji? Nie ma jedynej słusznej odpowiedzi, ale można przyjąć kilka rozsądnych zasad.

• Jeśli dostałeś kubek lub szklankę, na koniec spotkania spokojnie zapytaj: „Gdzie mogę to odstawić?” albo „Czy jest zmywarka, do której mogę to włożyć?”.
• Jeśli rekruter sam od razu sięga po naczynie i mówi, że się tym zajmie, nie wyrywaj mu go na siłę – wystarczy podziękować.
• Gdy spotkanie odbywa się online, nie ma fizycznego kubka, ale podobną rolę może pełnić choćby to, czy po rozmowie kulturalnie się pożegnasz i podziękujesz za czas.

Chodzi nie o teatralne gesty, tylko o naturalną uprzejmość i odruch „nie zostawiam bałaganu po sobie”. Dla wielu osób to rzecz oczywista, ale w stresie związanym z rekrutacją łatwo o niej zapomnieć.

Co jeszcze mogą „czytać” rekruterzy z drobiazgów

Test kubka z kawą i test recepcjonistki to tylko dwa przykłady z długiej listy. W praktyce rekruterzy często zwracają uwagę na drobne sytuacje, które z pozoru nie są częścią oficjalnej rozmowy.

Typowe momenty, w których kandydat jest nieformalnie obserwowany:

• powitanie w recepcji lub przy wejściu do biura, ton głosu, sposób mówienia „dzień dobry”,
• reakcja na spóźnienie rekrutera – czy kandydat wybucha pretensjami, czy zachowuje spokój,
• stosunek do innych pracowników, których przypadkiem spotka na korytarzu,
• uprzejmość wobec osób technicznych podczas rekrutacji online (np. informatyka pomagającego z dźwiękiem),
• reakcja na prośbę o drobną przysługę w trakcie rozmowy, typu przestawienie krzesła czy zamknięcie drzwi.

Dla doświadczonych rekruterów te małe sceny mówią często więcej o charakterze niż najlepiej przygotowana lista sukcesów zawodowych.

Czy warto przygotowywać się do takich metod

Paradoks polega na tym, że zbyt intensywne „trenowanie” zachowań pod test kubka czy inne sztuczki może przynieść odwrotny skutek. Jeżeli kandydat zacznie zachowywać się jak aktor, szybko wyczuwalna stanie się sztuczność.

Bardziej opłaca się popracować nad ogólnymi nawykami i nastawieniem: dbałością o wspólną przestrzeń, życzliwością wobec osób, z którymi się pracuje, gotowością do pomocy. Jeśli na co dzień sprzątasz po sobie w biurze, sam z siebie odnosisz kubek w firmowej kuchni i nikogo nie traktujesz z góry, to na rozmowie nie będziesz musiał o tym pamiętać. Zadziała automat.

Dla kandydatów ten temat to też sygnał ostrzegawczy w drugą stronę. Firma, która opiera decyzję wyłącznie na tym, czy ktoś odstawi kubek, może przesadnie wierzyć w proste sztuczki psychologiczne. Jeżeli w trakcie procesu masz wrażenie, że liczy się tylko wizerunek, a nie realne kompetencje, warto zastanowić się, czy to dobre miejsce do pracy.

Rekrutacja coraz częściej przypomina mikroskopijny obraz codziennej współpracy. Z jednej strony w grę wchodzą coraz sprytniejsze testy, z drugiej – to zwykła przyzwoitość, kultura osobista i chęć wzięcia odpowiedzialności za drobne rzeczy budują obraz kandydata. Niezależnie od tego, czy ktoś akurat trzyma w ręku kubek z kawą, czy nie.