Meteorolodzy ostrzegają przed „Super El Niño”. Lato 2026 może nas zaskoczyć

Naukowcy coraz poważniej mówią o wyjątkowo silnym zjawisku El Niño, które może rozbujać pogodę na całej planecie już tego lata.

Modele klimatyczne z Europy i USA pokazują, że Pacyfik wchodzi w ciepłą fazę, a z nią rośnie ryzyko gwałtownych anomalii. Od fal upałów i suszy po ulewy i powodzie – scenariusz na drugą połowę 2026 roku nie wygląda spokojnie, choć nie oznacza pewnej katastrofy.

Czym jest El Niño i dlaczego wszyscy do niego wracają?

El Niño to naturalne zjawisko na tropikalnym Pacyfiku, które pojawia się średnio co kilka lat. W normalnych warunkach stałe wiatry wzdłuż równika pchają ciepłą wodę w stronę Azji, a chłodniejsze wody unoszą się przy wybrzeżu Ameryki Południowej. Taki układ wpływa na deszcze, prądy strumieniowe i temperatury na wielu kontynentach.

Podczas epizodu El Niño ten mechanizm się rozluźnia. Wiatry słabną, ciepła woda przesuwa się z powrotem w kierunku Ameryki, a równikowa atmosfera dodatkowo się ogrzewa. To niewielkie przesunięcie energii w oceanie wystarcza, by przestawić pogodę w wielu regionach globu na wiele miesięcy.

„Super El Niño” to nie nowe zjawisko, lecz wyjątkowo silna odsłona dobrze znanego cyklu, która potrafi podbić globalne temperatury i wywołać skrajne zjawiska pogodowe na kilku kontynentach naraz.

Jakie są szanse na „Super El Niño” w 2026 roku?

Ostrzeżenia meteorologów nie biorą się znikąd. Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF) przeanalizowało setki symulacji przyszłego stanu Pacyfiku. Z tych danych wynika, że do sierpnia:

• szansa na umiarkowaną fazę El Niño sięga około 98%,
• mocny epizod ma prawdopodobieństwo rzędu 80%,
• scenariusz najsilniejszy – określany jako „super” – oceniany jest na około 22%.

Amerykańska służba meteorologiczna wydała już oficjalne ostrzeżenie dotyczące El Niño, wskazując ponad 60% prawdopodobieństwa, że ciepły cykl na Pacyfiku rozkręci się między czerwcem a sierpniem. To oznacza, że ocean niemal na pewno przejdzie w fazę, która sprzyja rekordowym temperaturom atmosfery.

Specjaliści podkreślają jednak, że prognozy wykonywane wiosną są jeszcze obarczone sporą niepewnością. W meteorologii mówi się wręcz o „wiosennej luce przewidywalności” – to okres, kiedy modele mają największe problemy z uchwyceniem siły nadchodzącego epizodu.

Co może przynieść silne El Niño na różnych kontynentach?

Ameryka Północna: susza na północy, ulewy na południu

Z dotychczasowych badań wynika, że w czasie intensywnego El Niño pogoda nad Ameryką Północną silnie się polaryzuje. Północne stany USA i Kanada częściej notują długotrwałe okresy ciepła i braku opadów. Taki układ sprzyja fali pożarów lasów, obniża poziom rzek i jezior oraz zwiększa ryzyko problemów z zaopatrzeniem w wodę.

Zdecydowanie inny obraz pojawia się nad południem Stanów Zjednoczonych oraz w rejonie Zatoki Meksykańskiej. Tam statystycznie pojawia się więcej intensywnych opadów, burz i powodzi błyskawicznych. Miasteczka leżące przy rzekach i w dolinach są szczególnie narażone na nagłe wezbrania.

Meteorolodzy podkreślają, że przy wyjątkowo silnym epizodzie anomalia ma tendencję do bycia „silniejszą, trwalszą i obejmującą większy obszar” niż w przeciętnych latach.

Globalna temperatura: kolejny skok ponad próg paryski

Silne El Niño potrafi na kilka kwartałów dodać ułamek stopnia do średniej temperatury powietrza na Ziemi. W czasach, gdy tło stanowi już trwałe ocieplenie spowodowane emisjami gazów cieplarnianych, takie „dopalanie” bywa decydujące dla bicia rekordów.

Jeśli ciepła faza Pacyfiku zgra się z obecnym trendem ocieplenia, średnia temperatura roczna może przejściowo przekroczyć pułap ustalony w porozumieniu paryskim, czyli wzrost o 1,5°C względem epoki przedprzemysłowej. Nie oznacza to od razu trwałego złamania celu, ale pokazuje, jak mało brakuje do wejścia w zupełnie nowy poziom klimatyczny.

Czy będzie mniej huraganów nad Atlantykiem?

Wśród licznych napięć związanych z ciepłą fazą Pacyfiku meteorolodzy wskazują także na jeden potencjalnie łagodniejszy akcent. W czasie silnego El Niño ciepłe wody i zmienione wiatry nad Atlantykiem często nie sprzyjają rozwojowi potężnych huraganów. Sezon może być mniej aktywny niż przeciętnie, choć pojedyncze groźne cyklony wciąż pozostają możliwe.

Groźba ekstremów: susza, powodzie i fale upałów

Poza Ameryką Północną silne El Niño zazwyczaj uderza w kilka kluczowych regionów gospodarczych i rolniczych planety. W niektórych częściach Ameryki Południowej rosną ryzyka powodzi i osuwisk ziemi, gdy długotrwałe ulewy spadają na górzyste tereny. Z kolei w Azji Południowo-Wschodniej i Australazji częstsze są długie okresy suszy, które uderzają w rolnictwo i sprzyjają pożarom buszu.

Duże miasta tropikalne i subtropikalne, już teraz zmagające się z falami upałów, mogą odczuć dodatkowy wzrost temperatur. Większe zapotrzebowanie na klimatyzację obciąży systemy energetyczne, a osoby starsze i chore będą bardziej narażone na przegrzanie.

Czy jest powód do paniki?

Meteorolodzy studzą emocje. Zwracają uwagę, że choć sygnał z oceanu jest wyraźny, ścieżka rozwoju zjawiska wciąż pozostaje otwarta. Najsilniejszy wariant nie stanowi podstawowego scenariusza, a prognozy dopiero się stabilizują.

Klimatolodzy przypominają też, że nie każde El Niño automatycznie przekłada się na te same konsekwencje w danym kraju. Lokalna geografia, cyrkulacja powietrza i przypadek synoptyczny sprawiają, że jedno miasto może doświadczyć gwałtownej serii burz, a inne – setki kilometrów dalej – przejdzie przez całe lato bez wyraźnych anomalii.

Nadchodzące miesiące będą kluczowe dla doprecyzowania prognoz. Im bliżej lata, tym dokładniej modele wskażą, czy cykl przechyli się w stronę wariantu ekstremalnego.

Co z tego wynika dla zwykłego odbiorcy prognoz pogodowych?

Silne zjawiska na Pacyfiku wydają się abstrakcyjne, ale coraz częściej przekładają się na praktyczne decyzje. Rolnicy wcześniej planują zasiewy i dobór upraw. Samorządy rewidują plany ochrony przeciwpowodziowej i strategie na falę gorąca. Zakłady energetyczne przygotowują się na skoki zużycia prądu w upalne dni.

Dla pojedynczej osoby najważniejsze staje się świadome śledzenie ostrzeżeń meteorologicznych i unikanie lekceważenia komunikatów o upałach czy burzach. W czasie fal gorąca realnie spada wydolność organizmu, a praca fizyczna na zewnątrz staje się ryzykowna. Z kolei przy ulewach lepiej nie próbować przejeżdżać samochodem przez zalane skrzyżowania i podziemne przejazdy.

W tle pozostaje szerszy kontekst: każde kolejne silne El Niño coraz wyraźniej nakłada się na długotrwałe ocieplenie powodowane działalnością człowieka. To sprawia, że to samo zjawisko, które kilkadziesiąt lat temu przynosiło umiarkowane anomalie, dziś może prowadzić do rekordowych wartości temperatur i opadów.

Specjaliści podkreślają, że bieżący rok będzie dla nauki ważnym testem modeli klimatycznych. Jeśli prognozy co do siły i przebiegu zjawiska okażą się trafne, wzmocni to zaufanie do długoterminowych symulacji. A od ich jakości zależy, jak dobrze rządy, miasta i zwykli mieszkańcy przygotują się na coraz bardziej rozchwianą pogodę w kolejnych dekadach.