Terraformacja Marsa: marzenie Elona Muska to „koszmar” przemysłowy według NASA

<strong>Mars jako druga Ziemia brzmi kusząco, ale gdy w grę wchodzą liczby, wizja szybko zamienia się w bardzo trzeźwe obliczenia.

Od lat Elon Musk powtarza, że ludzkość powinna stać się gatunkiem wieloplanetarnym, a Mars ma być naszym planem B. Hasła o terraformacji, zielonych dolinach i jeziorach pod różowym niebem działają na wyobraźnię i inwestorów. Tymczasem nowe analizy przygotowane dla NASA pokazują coś znacznie mniej romantycznego: nie buntuje się fizyka, lecz skala przemysłu i energii, jakiej wymagałaby taka operacja.

Nie fikcja naukowa, tylko arkusz kalkulacyjny

Terraformacja to proces przekształcenia całej planety tak, aby człowiek mógł tam żyć bez skafandra, w atmosferze zbliżonej do ziemskiej. Dla wielu fanów technologii to tylko kwestia postępu: nagrzać, uwolnić CO₂ z lodu, dodać trochę wody, zaszczepić życie i czekać. NASA poprosiła jednak fizyka Slavę Turysheva z Jet Propulsion Laboratory, aby policzył, co to naprawdę oznacza w kategoriach masy, energii i infrastruktury.

Wnioski z analizy są brutalne: terraformacja Marsa w skali globalnej wymaga przemysłu, którego ludzkość nie zbuduje ani w tym, ani w następnym tysiącleciu.

Co ciekawe, same prawa fizyki nie zabraniają takiego procesu. W teorii można podnieść ciśnienie, zwiększyć temperaturę, wyprodukować tlen. Problem pojawia się wtedy, gdy naukowcy dopisują do tego konkretne liczby – i porównują je z obecną oraz przewidywaną mocą cywilizacji.

Atmosfera z księżyca: skala jak z koszmaru logistyka

Najpilniejszym problemem Marsa jest skrajnie niskie ciśnienie. Bez skafandra krew człowieka dosłownie by się zagotowała, mimo umiarkowanej temperatury. Według Turysheva, aby dojść choćby do minimalnego bezpiecznego poziomu, trzeba by wprowadzić do atmosfery około 3,89 × 1015 kilogramów gazów.

To nie jest liczba, którą da się intuicyjnie ogarnąć. Ułatwia to porównanie z obiektami znanymi astronomom:

• masa zbliżona do Deimosa, jednego z maleńkich księżyców Marsa (ok. 12 km średnicy), wystarczyłaby na cienką, ale już nieśmiertelną otoczkę gazową,
• dla atmosfery zbliżonej do ziemskiej – z azotem jako „poduszką” i odpowiednią ilością tlenu – potrzeba już masy w skali Janusa, księżyca Saturna o średnicy ok. 180 km.

Oznacza to tysiąckrotną różnicę względem Deimosa. W praktyce mówimy o manipulowaniu ilością materii równą całemu małemu księżycowi i jej równomiernym rozprowadzeniu wokół planety. Sama wizja przechwycenia, rozkruszenia i kontrolowanego rozdystrybuowania tak gigantycznej masy działa jak kubeł zimnej wody na wszelkie uproszczone schematy „dodamy trochę gazu i po sprawie”.

Terraformacja Marsa wymagałaby obsłużenia masy na skalę księżyców Układu Słonecznego, a nie kilku fabryk rozstawionych w kraterze.

Energetyczny mur: 20 razy więcej niż cała Ziemia

Kolejna bariera dotyczy energii. Aby stworzyć wystarczającą ilość tlenu, trzeba rozłożyć ogromne ilości lodu wodnego, którego na Marsie faktycznie nie brakuje. Proces elektrolizy jest znany i dobrze opisany, lecz jego koszt energetyczny jest bezlitosny.

Oznacza to konieczność zbudowania na pustej, nieprzystępnej planecie infrastruktury energetycznej, która przez tysiąc lat dostarczałaby bez przerwy dwadzieścia razy więcej mocy, niż konsumuje cała ludzkość obecnie. Do tego dochodzi problem utrzymania, dostaw części, surowców i ludzi w ekstremalnych warunkach.

Dzisiejsza debata o transformacji energetycznej na Ziemi blednie przy wizji marsjańskiej fabryki tlenu, która miałaby działać nieprzerwanie przez 30 pokoleń.

Mars w piekarniku: lustrzany parasol nad planetą

Nawet jeśli rozwiążemy kwestię tlenu i ciśnienia, Mars nadal pozostanie mroźnym, suchym światem z cienką atmosferą, przez którą ucieka ciepło. Część zwolenników terraformacji proponuje więc dogrzewanie planety za pomocą gigantycznych lusterek umieszczonych na orbicie. Miałby to być rodzaj kosmicznego szklarniowego parasola, który skupiałby większą ilość światła na powierzchni.

Turyshev szacuje, że do podniesienia średniej temperatury Marsa o około 60°C potrzebna byłaby powierzchnia luster rzędu 70 milionów kilometrów kwadratowych