Pięć prostych trików, dzięki którym twoje okulary znów będą jak nowe

Wiele osób wydaje fortunę na szkła i oprawki, a potem niszczy je w kilka tygodni, czyszcząc je w zły sposób.

Okulary to dziś nie tylko wydatek, ale i codzienne narzędzie do pracy, jazdy autem czy korzystania z telefonu. Dlatego warto poświęcić im trochę uwagi, bo jedna z pozoru niewinna czynność – przecieranie szkieł byle czym – potrafi powoli zrujnować powłoki, ostrość widzenia i komfort noszenia.

Dlaczego większość osób myje okulary źle

Najczęstszy scenariusz wygląda podobnie: okulary się zabrudzą, więc ktoś chwyta najbliższy papierowy chusteczkę, ręcznik kuchenny albo róg koszulki i szybko przeciera szkła. Plama znika, okulary wydają się czyste, sprawa załatwiona. Problem w tym, że szkła wcale na tym nie zyskują.

Na papierze i na ubraniach często znajdują się drobinki kurzu, piasku czy mikrocząstki z detergentów. Działają jak papier ścierny – najpierw powstają pojedyncze mikrorysy, po miesiącach robi się z tego delikatna „mgiełka”, której nie usunie żaden płyn. Dotyczy to zarówno okularów korekcyjnych, jak i przeciwsłonecznych, także tych z filtrami UV czy powłoką blokującą niebieskie światło.

Najgorsze, co można zrobić swoim okularom: gorąca woda, ręcznik papierowy i przecieranie szkieł ubraniem.

Nie służy im też zbyt wysoka temperatura. Zbyt ciepła woda albo para z gorącej kąpieli mogą uszkodzić delikatne powłoki, na przykład antyrefleks czy filtry ochronne. Wystarczy letnia woda – reszta to odpowiednia technika i właściwe akcesoria.

1. Woda i delikatne mydło – domowa wersja profesjonalnego czyszczenia

Najprostsza metoda, która sprawdza się lepiej niż większość drogich specyfików ze sklepów, to zwykła woda i łagodne mydło.

Jak krok po kroku umyć okulary pod kranem

• umyj dokładnie ręce, żeby nie przenosić tłustych śladów na szkła
• opłucz okulary pod strumieniem zimnej lub letniej wody
• na palec nałóż kroplę delikatnego, nieperfumowanego mydła lub płynu do naczyń
• bardzo delikatnie przemasuj szkła i oprawkę opuszkami palców
• szczególnie zadbaj o miejsca przy noskach i zawiasach, gdzie zbiera się tłuszcz i pot
• spłucz starannie pod bieżącą wodą
• osusz miękką, czystą ściereczką z mikrofibry

Taki sposób czyszczenia polecają optycy osobom, które noszą okulary na co dzień. Usuwa tłuszcz, kurz, kosmetyki i ślady palców, a jednocześnie nie narusza powłok na szkłach. Przy regularnym stosowaniu ogranicza także zjawisko parowania, co docenią kierowcy, rowerzyści czy osoby pracujące w maseczce.

Woda powinna być chłodna lub letnia. Zbyt wysoka temperatura to prosty sposób na zniszczenie powłok na szkłach.

2. Ściereczka z mikrofibry – mały gadżet, duża różnica

Dobra ściereczka z mikrofibry to dla okularów coś jak miękka szczotka dla lakieru samochodowego. Ma inne włókna niż zwykła bawełna, dzięki czemu „wciąga” kurz i tłuszcz zamiast rozmazywać go po powierzchni.

Jak prawidłowo używać mikrofibry

Najpierw delikatnie zdmuchnij kurz ze szkieł albo przepłucz je wodą. Jeśli tego nie zrobisz, możesz wetrzeć drobiny brudu w szkła. Potem sięgnij po suchą lub lekko wilgotną ściereczkę i czyść szkła małymi, kolistymi ruchami. Bez dociskania, bez szorowania.

Taką ściereczką warto przeciągnąć też po oprawce – szczególnie po zausznikach i noskach, gdzie gromadzi się pot, sebum i resztki kosmetyków. To ogranicza podrażnienia skóry i problemy z trądzikiem w okolicach, które stykają się z okularami.

Ściereczka z mikrofibry jest lepsza od papieru, bo nie zostawia paprochów i nie zawiera ostrych, sztywnych włókien.

3. Czysta ściereczka to bezpieczne szkła

Mikrofibra też się brudzi. Z czasem nasiąka tłuszczem, pyłem, resztkami kosmetyków i zaczyna zachowywać się jak drobny papier ścierny. Wiele osób czyści nią okulary przez lata, nie zdając sobie sprawy, że w ten sposób same powodują rysy.

Jak często prać ściereczkę do okularów

Ściereczkę można wrzucić do pralki z delikatnym praniem, bez płynu do płukania. Taki dodatek sprawia, że materiał traci chłonność i gorzej zbiera tłuszcz. Jeżeli ściereczka jest już bardzo zużyta i wyraźnie zabrudzona, lepiej kupić nową niż ryzykować uszkodzenie drogich szkieł.

4. Domowy „płyn do okularów” z użyciem octu

Ocet spirytusowy kojarzy się głównie ze sprzątaniem kuchni i łazienki, ale dobrze radzi sobie także ze szkłami okularów. Rozcieńczony z wodą usuwa tłuszcz, odciski palców i pozostawia powierzchnię błyszczącą, bez smug.

Proporcje i sposób użycia

• w małej butelce z atomizerem połącz wodę i ocet w proporcji 1:1
• lekko spryskaj szkła i oprawkę
• rozprowadź płyn ściereczką z mikrofibry
• na końcu osusz okrężnymi ruchami czystą częścią ściereczki

Taka mieszanka działa nie tylko odtłuszczająco, ale też ogranicza namnażanie się drobnoustrojów na powierzchni szkieł i w zakamarkach oprawki. To przydatne zwłaszcza w sezonie infekcyjnym i dla osób, które często dotykają okularów rękami w pracy czy w komunikacji miejskiej.

Zwykły płyn do szyb albo rozpuszczalniki nie nadają się do okularów – mogą zniszczyć powłoki i odbarwić szkła.

Trzeba trzymać się z daleka od agresywnych środków: preparaty do szyb, środki uniwersalne, aceton czy benzyna ekstrakcyjna potrafią trwale uszkodzić filtr UV, antyrefleks oraz warstwy utwardzające. Szkła mogą zmatowieć, przebarwić się albo zacząć się „łuszczyć” na krawędziach.

5. Myjka ultradźwiękowa – domowy standard jak u optyka

W salonach optycznych często widać niewielkie urządzenia z wodą, w których co chwilę lądują kolejne oprawki. To myjki ultradźwiękowe. Fale o wysokiej częstotliwości wytwarzają miliony mikropęcherzyków, które odrywają brud nawet z najciaśniejszych zakamarków.

Kiedy warto kupić myjkę ultradźwiękową

Taki sprzęt sprawdzi się w kilku sytuacjach:

• masz więcej niż jedną parę okularów (np. korekcyjne, przeciwsłoneczne, komputerowe)
• noszą je też inni domownicy – dzieci, partner, rodzice
• pracujesz w zapylonym, tłustym lub brudnym środowisku
• używasz okularów sportowych, rowerowych, ochronnych

Do niewielkiej kuwety wlewa się wodę i odrobinę odpowiedniego środka myjącego. Okulary trafiają do koszyczka, urządzenie włącza się na kilkadziesiąt sekund i po chwili szkła są dokładnie oczyszczone także przy śrubkach, w zawiasach i wokół nosków. Wiele modeli pozwala czyścić również biżuterię czy metalowe elementy zegarków.

Jeśli brud wchodzi w każdą szczelinę oprawki, myjka ultradźwiękowa czyści lepiej niż jakakolwiek ściereczka.

Czego unikać przy czyszczeniu okularów

Niektóre nawyki są tak powszechne, że wiele osób nie zdaje sobie sprawy z ich skutków. A wystarczy kilka miesięcy, by na szkłach pojawiła się mleczna poświata zamiast idealnej przejrzystości.

• mycie w bardzo ciepłej lub gorącej wodzie
• przecieranie szkieł chusteczkami papierowymi, ręcznikiem kuchennym czy serwetkami
• czyszczenie rogiem koszulki, swetra, szalika lub rękawa
• używanie silnych detergentów, płynów do okien, rozpuszczalników
• odstawianie okularów soczewkami do dołu na blat lub biurko
• pozostawianie ich w aucie na słońcu, gdzie wewnątrz panuje wysoka temperatura

Te drobiazgi mają wpływ nie tylko na wygląd szkieł, ale i na ostrość widzenia. Mikrorysy rozpraszają światło, męczą oczy i potrafią powodować ból głowy, szczególnie przy pracy przy monitorze czy w nocy za kierownicą.

Dodatkowe nawyki, które przedłużą życie okularów

Oprócz samego sposobu mycia liczy się też to, jak przechowujesz okulary na co dzień. Twarde etui chroni je przed zgnieceniem w torbie czy plecaku, a także przed kontaktem z kluczami, monetami czy piaskiem. W domu lepiej odkładać je zawsze w to samo miejsce, soczewkami do góry.

Dobrym zwyczajem jest też krótki „przegląd” okularów raz w tygodniu: sprawdzenie, czy śrubki przy zausznikach się nie poluzowały, czy noski są na swoim miejscu i czy na oprawce nie widać pęknięć. Wiele salonów optycznych wykonuje takie drobne regulacje bezpłatnie, a wizyta trwa kilka minut.

Jeżeli masz specjalistyczne powłoki – na przykład filtr dla kierowców, soczewki fotochromowe albo szkła progresywne – dopytaj optyka o ewentualne dodatkowe zalecenia. Większość reguł pozostaje taka sama, ale niektóre powłoki reagują gorzej na wysoką temperaturę czy konkretne detergenty. Stosując kilka prostych zasad i wybierając łagodne metody czyszczenia, realnie wydłużasz życie okularów i jednocześnie dbasz o własne oczy, które nie muszą walczyć z zamglonym, porysowanym obrazem.