Hiszpania wprowadza niemal niewidoczne radary. Kierowcy nie mają szans ich zauważyć

W Hiszpanii rusza nowa ofensywa przeciwko piratom drogowym.

Na autostradach pojawiły się miniaturowe radary i patrole z powietrza.

Wszystko dzieje się tuż przed wielkanocnym szczytem wyjazdowym, gdy miliony kierowców ruszają na wypoczynek. Zamiast dobrze znanych, łatwych do namierzenia fotoradarów przy drogach, hiszpańskie służby sięgnęły po znacznie sprytniejszy, ruchomy system kontroli prędkości, który ma wyprzedzić reakcję kierowców i aplikacji ostrzegających przed kontrolami.

Nowa broń drogówki: mikroradar Velolaser

Głównym narzędziem tej ofensywy stał się system Velolaser – ultrakompaktowy radar, który mieści się w zwykłym plecaku. Urządzenie jest na tyle małe, że praktycznie stapia się z otoczeniem. Kierowca jadący autostradą z dozwoloną prędkością nie ma realnych szans, by je w porę wypatrzyć.

Funkcjonariusze montują urządzenia w zaskakujących miejscach. Radar może stać na niewielkim statywie w wysokiej trawie, kryć się za barierą energochłonną, wisieć na tylnej części znaku drogowego albo być przytwierdzony bezpośrednio do drzwi nieoznakowanego auta policyjnego. Z zewnątrz wygląda to jak zwykłe pudełko czy element techniczny przy drodze.

Velolaser mierzy prędkość pojazdu z ponad kilometra, zapisując kilka odczytów na sekundę i fotografując tablicę rejestracyjną w bardzo wysokiej rozdzielczości.

To oznacza, że w chwili, gdy kierowca wreszcie dostrzeże przy drodze niewielkie urządzenie, cały proces pomiaru jest już zakończony. System zdążył zebrać serię danych, wychwycić przekroczenie prędkości i zachować numer rejestracyjny w jakości pozwalającej bez problemu zidentyfikować auto.

Radary, których aplikacje nie nadążają zgłosić

Istotną zaletą tego typu urządzeń jest mobilność. Skoro mieszczą się w plecaku, patrol może je przenosić kilka razy dziennie. Dla kierowców korzystających z aplikacji ostrzegających o kontrolach oznacza to spory kłopot. Zanim użytkownicy zdążą zgłosić nowe miejsce pomiaru, radar często jest już w innym punkcie trasy.

Służby drogowe szczególnie chętnie wybierają długie, proste odcinki autostrad, gdzie kierowcy najłatwiej zapominają o ograniczeniach i mocniej wciskają gaz. Tam właśnie Velolaser ma największą skuteczność, bo mierzy prędkość dużo wcześniej, zanim samochód zbliży się do potencjalnego punktu kontroli widocznego z daleka.

Kontrola nie tylko z pobocza: nadzór z powietrza

Hiszpańskie władze nie ograniczyły się do dyskretnych radarów przy drogach. Na czas wzmożonego ruchu uruchomiono także flotę statków powietrznych: śmigłowców i dronów. Cały system ma tworzyć gęstą sieć, która praktycznie eliminuje „martwe strefy” dla piratów drogowych.

Kraj dysponuje kilkunastoma śmigłowcami przystosowanymi do nadzoru ruchu. Jednostki latają na wysokości około 700 metrów. Dla kierowcy w samochodzie są zazwyczaj niesłyszalne, bo odgłos wirników ginie w hałasie drogi. I właśnie ta niepozorność działa na korzyść służb.

Kamery na pokładzie śmigłowców rejestrują pojazdy jadące w przedziale od około 80 do nawet 350 km/h, utrzymując wyraźny obraz w promieniu mniej więcej jednego kilometra.

Operatorzy z góry obserwują zachowanie kierowców i wychwytują nie tylko przekroczenia prędkości, ale też niebezpieczne manewry – gwałtowne zmiany pasa, jazdę „na zderzaku” czy wyprzedzanie w niedozwolonych miejscach. Dane trafiają następnie do patroli naziemnych lub są wykorzystywane przy późniejszym nakładaniu kar.

Drony nad autostradami: mandaty pisane z nieba

System z powietrza uzupełnia kilkadziesiąt dronów sterowanych przez operatorów z ziemi. Urządzenia latają stosunkowo nisko, około stu metrów nad terenem, co pozwala im dokładnie przyglądać się poszczególnym pasom ruchu i pojedynczym pojazdom.

Czas lotu jednego drona to około godziny, ale w tym czasie może on przeprowadzić serię precyzyjnych obserwacji na krótszych odcinkach. Zakres prędkości rejestrowanej przez te jednostki wynosi około 80 km/h – to wystarczająco, by wychwycić większość typowych naruszeń na trasach szybkiego ruchu i w rejonie węzłów.

Znaczna część dronów posiada uprawnienia do wystawiania mandatów bez udziału patrolu drogowego na miejscu. Wystarczy materiał z kamery.

Oznacza to, że kierowca może nie zobaczyć żadnego patrolu przy drodze, a mimo to po kilku dniach otrzymać karę. Nie ma potrzeby, by przy zjeździe z autostrady czekał na niego radiowóz – całą procedurę da się przeprowadzić zdalnie, na podstawie materiału wideo i odczytu tablic rejestracyjnych.

Jak wygląda ta strategia w praktyce

Cały system działa z wyprzedzeniem względem największego ruchu świątecznego. Radary Velolaser pojawiają się przy autostradach jeszcze przed początkiem wydłużonego weekendu, żeby przyzwyczaić kierowców do intensywnej kontroli. W tym samym czasie w powietrze startują śmigłowce i drony, które patrolują najważniejsze korytarze komunikacyjne: trasy nadmorskie, do dużych miast i przejścia graniczne.

Z punktu widzenia kierowcy szczególnie trudny jest fakt, że elementy systemu cały czas zmieniają położenie. Ten sam odcinek autostrady może rano być kontrolowany z ziemi, w południe z powietrza, a wieczorem pozostawać bez fizycznie widocznych patroli, choć nadzór wciąż trwa dzięki zdalnym urządzeniom.

Co to oznacza dla zmotoryzowanych, także z Polski

Dla polskich kierowców, którzy wybierają się autem do Hiszpanii, ta zmiana ma praktyczne konsekwencje. Stare przyzwyczajenie, że „fotoradar widać z daleka” i aplikacja w telefonie da czas na reakcję, staje się coraz mniej aktualne. Hiszpański system jest zaprojektowany tak, by reagować na zachowania kierowców, a nie tylko strzec kilku oznaczonych punktów na mapie.

Żeby zmniejszyć ryzyko kłopotów, warto trzymać się kilku prostych zasad:

• nie traktować limitów prędkości jako orientacyjnych, tylko jako realną granicę
• szczególnie uważać na długich, prostych odcinkach, gdzie łatwo się „zapomnieć”
• pamiętać, że brak widocznego patrolu nie oznacza braku kontroli
• unikać nagłych manewrów i agresywnej jazdy – kamery z góry dobrze to rejestrują

W tle tej ofensywy leży dążenie do ograniczenia liczby wypadków podczas szczytu wyjazdowego. Okres świąteczny i wakacyjny należy do najbardziej niebezpiecznych na drogach, bo natężenie ruchu rośnie skokowo, a sporo osób pokonuje wtedy dłuższe trasy, do których nie są przyzwyczajone.

Nowe technologie kontroli prędkości budzą sporo emocji, bo wielu kierowców odbiera je jako próbę zaskoczenia i „polowania na mandaty”. Z drugiej strony statystyki z różnych krajów pokazują, że obecność skutecznych systemów nadzoru potrafi realnie obniżyć średnie prędkości i liczbę najcięższych wypadków. Hiszpania wyraźnie stawia na model, w którym nie da się już liczyć na szczęśliwy zbieg okoliczności, a jedyną pewną metodą uniknięcia kary staje się jazda zgodna z przepisami.