12 lat szuka wyrzuconego dysku z Bitcoinem wartym miliardy. Teraz wchodzi na ekrany

W walijskim Newport od 12 lat leży na wysypisku śmieci dysk twardy, który według dzisiejszych wycen mógłby zmienić czyjeś życie w sekundę.

To na nim znajdują się klucze do portfela z 8 tysiącami Bitcoinów. Jego właściciel, James Howells, od ponad dekady próbuje odkręcić jeden z najbardziej kosztownych błędów w historii cyfrowych finansów – a teraz jego historia zamienia się w serial dokumentalny.

Jedno sprzątanie biurka, które kosztowało fortunę

W 2013 roku James Howells, specjalista IT z Newport w Walii, robił porządki w swoim domowym biurze. Wyrzucił stary dysk twardy, przekonany, że nie ma na nim nic, co byłoby mu potrzebne. Kilka dni później dotarło do niego, że razem z dyskiem pozbył się kluczy prywatnych do portfela z około 8 tysiącami Bitcoinów.

W tamtym momencie mowa była o kwocie w okolicach 8 milionów dolarów – ogromnej, ale wciąż jeszcze wyobrażalnej. Prawdziwy dramat zaczął się, gdy cena Bitcoina zaczęła rosnąć jak szalona, przekraczając z czasem pułapy, które kilka lat wcześniej wydawały się science fiction.

Strata, która w 2013 roku oznaczała miliony, przy dzisiejszych wycenach oznacza około 649 milionów dolarów zamkniętych na małym, zardzewiałym dysku pod tonami śmieci.

Jak dysk z Bitcoinem trafił na wysypisko

Wyrzucony przez Howellsa nośnik skończył na miejskim składowisku odpadów w Newport. To nie jest mała górka śmieci, tylko potężne, wieloletnie wysypisko z warstwami sprasowanych odpadów sięgającymi głęboko pod ziemię. Lokalizacja konkretnego urządzenia w takim miejscu przypomina szukanie igły w stogu siana, który w dodatku ktoś przeorał buldożerem.

Mimo tego Howells postanowił, że nie odpuści. Przez lata opracowywał coraz bardziej zaawansowane plany odnalezienia dysku. Nie chodziło już o wejście z łopatą na teren wysypiska. Miał przygotowany niemal futurystyczny projekt poszukiwań:

• drony z systemami AI do mapowania terenu i wnętrza wysypiska,
• robotyczne koparki do precyzyjnego wybierania odpadów,
• specjalne czujniki monitorujące emisję toksycznych gazów,
• procedury zabezpieczenia niebezpiecznych materiałów składowanych w ziemi.

Howells deklarował, że całą operację sfinansuje sam, bez obciążania budżetu miasta. Mimo to władze Newport za każdym razem mówiły „nie”. Główny argument: zbyt duże ryzyko ekologiczne, w tym możliwość uwolnienia szkodliwych gazów i skażenia wód gruntowych.

Prawo i ekologia kontra cyfrowa fortuna

Na przeszkodzie stanęły nie tylko względy środowiskowe, ale też przepisy. W Wielkiej Brytanii prawo zakłada, że to, co trafia na składowisko, staje się własnością zarządcy wysypiska. W praktyce oznacza to, że nawet właściciel wyrzuconej rzeczy nie może sobie po prostu wejść na teren i jej szukać.

Dla sądu to nie była opowieść o straconych milionach, tylko o realnym ryzyku dla ludzi i przyrody, które niósłby ogromny wykop w aktywnym wysypisku.

Howells próbował więc działać drogą prawną. Składał wnioski, odwołania, przedstawiał ekspertyzy. Sprawa ciągnęła się latami. W 2024 roku zapadł wyrok, który praktycznie zamknął mu drogę do dalszych działań. Brytyjski sędzia stwierdził, że szanse na odzyskanie działającego dysku są w zasadzie zerowe.

Dlaczego dysk ma niemal zerową szansę przetrwania

W sądzie wypowiadali się biegli od nośników danych. Tłumaczyli, że dysk magnetyczny zakopany przez ponad dekadę w wysypisku ma skrajnie małe szanse na przetrwanie w formie, która pozwoliłaby odczytać dane. Na taki nośnik działają jednocześnie:

Nawet gdyby udało się wskazać właściwy fragment wysypiska i fizycznie odnaleźć dysk, eksperci zakładają, że jego wnętrze byłoby już dawno nie do uratowania. Sąd uznał więc, że dalsze ryzykowanie środowiska nie ma sensu wobec znikomej szansy sukcesu.

Historia, która stała się legendą kryptowalut

Wyrok sądu oznaczał dla Howellsa jedno: musi zaakceptować, że te Bitcoiny przepadły na zawsze. Cyfrowy majątek, który na papierze jest dziś wart około 649 milionów dolarów, w praktyce stał się nienamacalnym mitem. A sama historia zaczęła żyć własnym życiem w środowisku kryptowalut.

Dla wielu osób obracających kryptowalutami przypadek Howellsa to ostrzegawcza opowieść o tym, jak kruchy bywa cyfrowy majątek, gdy ktoś zaniedba jego zabezpieczenie. Klucz do portfela to w tym systemie wszystko. Jeśli go stracisz, nikt nie wyśle nowego hasła na maila, nikt nie zadzwoni z działu obsługi klienta.

Portfel kryptowalutowy bez klucza prywatnego przypomina sejf bez zamka – możesz go oglądać z zewnątrz, ale nigdy go nie otworzysz.

Czego uczy przypadek z Newport

Historia Howellsa często wraca w dyskusjach o bezpieczeństwie kryptowalut. Eksperci wskazują kilka praktyk, które mogłyby uchronić przed podobnym scenariuszem:

• tworzenie kopii zapasowych kluczy na więcej niż jednym fizycznym nośniku,
• przechowywanie ich w oddzielnych, bezpiecznych lokalizacjach,
• korzystanie z tzw. cold walletów, czyli urządzeń offline, odciętych od sieci,
• jasne instrukcje dla rodziny lub zaufanych osób, co zrobić w razie nagłej śmierci właściciela,
• regularne przeglądanie nośników i oznaczanie, co dokładnie się na nich znajduje.

Brak takich procedur sprawia, że cyfrowe pieniądze mogą zniknąć z obiegu w ułamku sekundy – nie przez atak hakerski, ale zwykłe ludzkie przeoczenie.

Od wysypiska do kina: Bitcoinowy koszmar trafi na ekran

Mimo przegranej w sądzie historia Howellsa wcale nie wygasła. Amerykańska firma produkcyjna LEBUL wykupiła prawa do ekranizacji jego losów. Powstaje seria dokumentalna roboczo zatytułowana „The Buried Bitcoin: The Real-Life Treasure Hunt of James Howells”, którą twórcy planują ukończyć pod koniec 2025 roku.

Serial ma krok po kroku odtworzyć najważniejsze etapy tej sagi: od chwili wyrzucenia dysku, przez kolejne próby przekonania władz miasta, aż po batalię sądową i ostateczne zamknięcie sprawy. Producent zapowiada efektowne wizualizacje, odtwarzanie scen z wysypiska, a przede wszystkim – bardzo osobiste spojrzenie na człowieka, który przez 12 lat żył z myślą, że gdzieś pod ziemią leży jego fortuna.

Dla Howellsa to pierwsza okazja, by bez skrótów pokazać, co naprawdę planował na wysypisku i jak wyglądała jego walka zza kulis, a nie tylko w nagłówkach o „zgubionych milionach”.

Sam zainteresowany przyznaje, że projekt traktuje trochę jak formę oczyszczenia. Przez lata był przedstawiany głównie jako „ten gość, który wyrzucił Bitcoiny za setki milionów”. Teraz chce pokazać, że za suchą kwotą kryją się lata pracy, plany technologiczne, szczegółowe analizy ryzyka i niekończące się rozmowy z urzędnikami.

Kiedy cyfrowe pieniądze zderzają się z naturą

Serial ma też poruszyć szerszy wątek: konflikt między prywatnym interesem finansowym a ochroną środowiska. Wysypisko w Newport działa w oparciu o rygorystyczne przepisy ekologiczne. To nie jest miejsce, gdzie można wjechać koparką, bo ktoś ma zakopane „skarby”.

Historia Howellsa zmusza do zadania kilku niewygodnych pytań. Na przykład: czy dla ratowania prywatnej fortuny wolno ryzykować zanieczyszczenie wód, powietrza albo naruszenie stabilności składowiska? Gdzie postawić granicę, jeśli technicznie dałoby się coś wydobyć, ale skutki uboczne byłyby trudne do przewidzenia?

Dla części osób odpowiedź jest prosta – pieniądze nie mogą być ważniejsze niż zdrowie ludzi i stan środowiska. Inni twierdzą, że przy kwotach liczonych w setkach milionów można rozważać kontrolowaną, naukowo zaprojektowaną operację. Sąd w Wielkiej Brytanii opowiedział się w tym sporze po stronie bezpieczeństwa ekologicznego.

Czego ta historia uczy zwykłego posiadacza kryptowalut

Dla przeciętnego użytkownika giełdy krypto przypadek z Newport brzmi jak ekstremum, ale mechanizm błędu jest bardzo zwyczajny: rutynowe sprzątanie, pochopna decyzja, zlekceważenie starego sprzętu. Różnica polega tylko na skali skutków.

Coraz więcej osób w Polsce i na świecie trzyma część oszczędności w kryptowalutach. Często są to kwoty, które na początku wydają się niewielkie. Kilka lat później, gdy kurs rośnie, zaczynają mieć realny wpływ na domowy budżet. Wtedy uświadamiamy sobie, że kartka z zapisanym seedem leży gdzieś w szufladzie, a jedyna kopia klucza była na laptopie, który sprzedało się dawno temu.

Warto potraktować historię Howellsa jak bardzo wyrazisty przykład, że bezpieczeństwo cyfrowego majątku zaczyna się od prozaicznych nawyków: opisywania nośników, robienia kopii, przechowywania ich w miejscach odpornych na pożar czy zalanie, a także regularnej kontroli, czy da się je w ogóle odczytać.

Druga lekcja dotyczy naszych wyobrażeń o technologii. Lubimy wierzyć, że w erze AI i zaawansowanych robotów „da się odzyskać wszystko”. Przypadek walijskiego dysku pokazuje, że istnieją granice, których nie przeskoczy nawet najbardziej wymyślna technologia. Jeżeli fizyczny nośnik danych ulegnie całkowitemu zniszczeniu, nawet najlepsi specjaliści niczego z niego nie wyciągną.