Nowy żel z „cukrem DNA” przyspiesza odrastanie włosów szybciej niż Rogaine?

Niepozorny cukier, który na co dzień krąży w naszym organizmie, może stać się podstawą nowego żelu na łysienie.

Naukowcy mówią o zaskakującym efekcie.

Badacze z Wielkiej Brytanii i Pakistanu zauważyli, że substancja znana z roli w budowie DNA przyspiesza gojenie ran u myszy, a przy okazji – sprawia, że sierść odrasta gęściej i szybciej. Teraz sprawdzają, czy ten „cukrowy żel” ma szansę konkurować z popularnym Rogaine (minoksydyl) w terapii łysienia androgenowego.

Cukier z DNA, który niespodziewanie „obudził” mieszki włosowe

Cała historia zaczęła się na University of Sheffield w Wielkiej Brytanii oraz na COMSATS University Islamabad. Zespół naukowców badał deoksyrybozę – cukier, który jest jednym z podstawowych elementów DNA. Celem badań wcale nie była utrata włosów, tylko gojenie ran.

U laboratoryjnych myszy uszkadzano skórę, a następnie nanoszono na nią żel z dodatkiem deoksyrybozy. Badacze chcieli sprawdzić, czy dzięki temu rany będą zamykać się szybciej. W trakcie eksperymentów zauważyli jednak coś, czego nikt się nie spodziewał: w okolicach leczonych miejsc futro zaczęło odrastać wyraźnie szybciej niż tam, gdzie żelu nie użyto.

Żel z deoksyrybozą nie tylko przyspieszał gojenie, ale też wyraźnie ożywiał mieszki włosowe w pobliżu ran, dając gęstsze i dłuższe włosy.

To spostrzeżenie sprawiło, że zespół postanowił pójść za ciosem i sprawdzić, jak ten sam żel zadziała na modelu łysienia androgenowego.

Eksperyment na myszach z łysieniem „męskim typem”

W badaniu opublikowanym w 2023 roku użyto samców myszy, u których wywołano utratę włosów zależną od testosteronu – to standardowy model łysienia typu męskiego. Na grzbietach zwierząt ogolono futro, a następnie codziennie nanoszono różne preparaty.

Jak wyglądało porównanie terapii

Najważniejszy wniosek? Po około 20 dniach futro u myszy smarowanych żelem z deoksyrybozą odrosło gęsto, z długimi i mocnymi włosami. Efekt był porównywalny do klasycznego minoksydylu, czyli substancji stosowanej od lat w takich preparatach jak Rogaine.

W modelu łysienia zależnego od testosteronu „cukrowy żel” dorównał terapii uchodzącej za złoty standard pielęgnacji skóry głowy w łysieniu androgenowym.

Co ciekawe, połączenie obu metod – minoksydylu i deoksyrybozy – nie dało spektakularnej przewagi nad każdą z nich osobno. To sugeruje, że mogą działać podobnymi szlakami biologicznymi albo że mieszki włosowe osiągają pewien „sufit” możliwego pobudzenia.

Co dzieje się w skórze? Naukowcy patrzą na naczynia i komórki

Badacze przyznają, że nie znają jeszcze dokładnego mechanizmu działania deoksyrybozy na mieszki włosowe. Analiza tkanek pokazała jednak wyraźne zmiany w strukturze skóry na obszarach leczonych żelem.

• Wzrosła liczba naczyń krwionośnych w obrębie skóry.
• Nasilił się podział komórek, szczególnie wokół mieszków włosowych.
• Strefa, w której osadzony jest korzeń włosa, wyglądała na lepiej odżywioną.

To wszystko sugeruje, że deoksyryboza poprawia ukrwienie i odżywienie mieszków włosowych. A to właśnie tam znajduje się „fabryka włosa” – cebulka, w której intensywnie dzielą się komórki odpowiedzialne za produkcję nowych włókien keratyny.

Im lepszy dopływ krwi do cebulki, tym grubszy włos. Naukowcy podkreślają, że właśnie średnica włosa, a nie tylko sama liczba mieszków, decyduje o wizualnym efekcie gęstości fryzury.

Mechanizm ten zresztą przypomina sposób działania minoksydylu, który również poprawia lokalny przepływ krwi i sprzyja tworzeniu nowych naczyń w skórze głowy.

Dlaczego szuka się nowych metod na łysienie

Łysienie androgenowe, nazywane też dziedzicznym, dotyczy zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Uważa się, że w jakiejś formie może pojawić się nawet u 40% populacji. Wynika z połączenia genów, działania hormonów i wieku.

Obecnie lekarze mają do dyspozycji głównie dwie substancje o potwierdzonej skuteczności:

• Minoksydyl – stosowany miejscowo w piankach i płynach. Spowalnia wypadanie włosów i pobudza ich porost, lecz działa tylko tak długo, jak jest używany. Może podrażniać skórę, powodować swędzenie lub złuszczanie naskórka.
• Finasteryd – przyjmowany w tabletkach przez mężczyzn. Hamuje przemianę testosteronu do DHT, hormonu silnie związanego z łysieniem. U części użytkowników wywołuje skutki uboczne, m.in. zaburzenia erekcji, spadek libido czy obniżenie nastroju. Nie jest zalecany kobietom.

Dla wielu osób te ograniczenia są na tyle dokuczliwe, że rezygnują z terapii albo szukają alternatywy w suplementach o niejasnym działaniu. Dlatego każda szansa na bezpieczniejszy preparat miejscowy, najlepiej oparty na naturalnych składnikach, wzbudza duże zainteresowanie.

Szanse i możliwe zastosowania „cukrowego żelu”

Deoksyryboza jest obecna w organizmie w sposób naturalny, co daje nadzieję na dobrą tolerancję. Jeżeli kolejne badania to potwierdzą, żel z tym cukrem mógłby stać się opcją dla kilku grup pacjentów:

• osób z klasycznym łysieniem androgenowym, które nie chcą lub nie mogą stosować finasterydu,
• pacjentów po zakończonej chemioterapii, u których włosy odrastają bardzo powoli,
• osób z niektórymi postaciami łysienia plackowatego, jeśli dalsze testy wykażą korzyści.

Naukowcy widzą w deoksyrybozie potencjał nie tylko w problemach estetycznych, ale też w poprawie jakości życia chorych po leczeniu onkologicznym.

Na razie to jednak wyłącznie scenariusz na przyszłość. Wszystkie wyniki pochodzą z badań na myszach, w dodatku samcach z bardzo specyficznym typem utraty futra, związanym z testosteronem.

Co musi się jeszcze wydarzyć, zanim żel trafi do ludzi

Zespół, który opisał badania w czasopiśmie Frontiers in Pharmacology, podkreśla, że mówimy o wczesnym etapie prac. Następne kroki obejmują kilka kluczowych zagadnień:

Dopiero wyniki takich testów pokażą, czy deoksyryboza faktycznie może wejść do aptek jako składnik nowych produktów na łysienie. Od wprowadzenia gotowego preparatu dzieli nas zwykle kilka lat badań i procedur rejestracyjnych.

Co ta wiadomość oznacza dla osób zmagających się z łysieniem

Dla kogoś, kto codziennie widzi coraz więcej włosów na poduszce czy pod prysznicem, informacje o nowych terapiach są często mieszanką nadziei i sceptycyzmu. Warto patrzeć na nie z chłodną głową. Badanie z deoksyrybozą jest obiecujące, ale nie wolno traktować go jak zapowiedzi „cudownego leku”, który rozwiąże problem w kilka tygodni.

Praktycznie może to oznaczać przede wszystkim jedno: w kolejnych latach wachlarz dostępnych metod walki z łysieniem może się poszerzyć. Jeżeli żel z „cukrem DNA” przejdzie pomyślnie przez testy kliniczne, lekarze dostaną narzędzie, które potencjalnie łączy dwie zalety – działanie zbliżone do minoksydylu i skład oparty na cząsteczce naturalnie obecnej w organizmie.

Warto też pamiętać, że skuteczność każdej terapii na włosy rośnie, gdy łączy się ją z dbaniem o skalp: regularnym, delikatnym masażem skóry głowy, unikanem przewlekłego napięcia i agresywnych zabiegów fryzjerskich. Nawet najlepszy żel nie poradzi sobie z całkowicie zaniedbaną skórą, a z drugiej strony – dobrze pielęgnowany skalp może wyraźnie wzmocnić efekt farmakologicznych preparatów.